ทุกปีเมื่อเข้าสู่ช่วงเทศกาลตรุษจีน เสียงพลุและดอกไม้ไฟที่สร้างความตื่นเต้นให้มนุษย์ กลับกลายเป็นฝันร้ายของสุนัขจำนวนมาก เสียงดัง แสงวาบ และแรงสั่นสะเทือน สามารถทำให้สุนัขรู้สึกหวาดกลัว สับสน และตื่นตระหนกอย่างรุนแรง

สำหรับสุนัขที่มีการได้ยินไวกว่าเราหลายเท่า เสียงพลุไม่ได้ “สนุก” แต่มันคือภัยคุกคามที่ไม่เข้าใจ และในบางกรณี อาจนำไปสู่การบาดเจ็บ การหนีออกจากบ้าน หรือปัญหาความเครียดเรื้อรัง

บทความนี้จะพาคุณเรียนรู้วิธีเป็น “พื้นที่ปลอดภัย” ให้สุนัขของคุณ ในวันที่ท้องฟ้าส่งเสียงดังที่สุด

เข้าใจความกลัว ก่อนจะช่วยเขาได้

สุนัขไม่สามารถบอกเราตรงๆ ว่ากลัว แต่ร่างกายของเขาส่งสัญญาณเสมอ อาการที่พบบ่อยในช่วงมีดอกไม้ไฟ ได้แก่

  • หอบถี่ น้ำลายไหล

  • ตัวสั่น ส่งเสียงคราง หรือเห่าไม่หยุด

  • เดินวน กระวนกระวาย

  • พยายามซ่อนตัว หรือหาทางหนีออกจากบ้าน

ผู้เชี่ยวชาญเรียกอาการนี้ว่า noise phobia หรือ “ความกลัวเสียงดัง” ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้จริงในสุนัข ไม่ใช่แค่นิสัยหรือพฤติกรรมดื้อ

การเข้าใจว่าเขา “ไม่ได้แกล้ง” แต่กำลังกลัวอย่างแท้จริง คือก้าวแรกของการดูแลอย่างถูกวิธี

ก่อนเสียงพลุเริ่ม: การเตรียมตัวคือหัวใจสำคัญ

สร้างมุมปลอดภัยในบ้าน

เตรียมพื้นที่เงียบๆ ล่วงหน้า อาจเป็นห้องนอน มุมห้อง หรือกรงที่สุนัขคุ้นเคย ใส่ที่นอน ผ้าห่ม ของเล่นที่มีกลิ่นคุ้นเคย ปิดม่านและหน้าต่างเพื่อลดทั้งเสียงและแสงวาบ

กลบเสียงดังด้วยเสียงสงบ

เปิดทีวี วิทยุ หรือเพลย์ลิสต์เพลงเบาๆ เสียงดนตรีคลาสสิกหรือ white noise สามารถช่วยลดความคมของเสียงพลุ และทำให้สุนัขรู้สึกผ่อนคลายขึ้น

ออกกำลังกายก่อนค่ำ

พาสุนัขไปเดินเล่นหรือเล่นเกมที่ใช้พลังงานในช่วงกลางวัน ร่างกายที่เหนื่อยจะช่วยให้จิตใจสงบลงเมื่อเสียงดังเริ่มขึ้น

ปรึกษาสัตวแพทย์ล่วงหน้า

หากสุนัขของคุณมีอาการกลัวรุนแรง สัตวแพทย์อาจแนะนำตัวช่วยเพิ่มเติม เช่น สเปรย์ฟีโรโมน การบำบัดพฤติกรรม หรือยาในกรณีจำเป็น

ระหว่างมีพลุ: คุณคือสัญญาณความปลอดภัย

อยู่ใกล้ๆ ถ้าทำได้

การที่คุณอยู่ใกล้ด้วยท่าทีสงบ เป็นสัญญาณสำคัญว่าสถานการณ์ “ไม่อันตราย” สำหรับสุนัข

ให้เขาเลือกวิธีรับมือเอง

บางตัวอยากซ่อน บางตัวอยากให้กอด อย่าฝืน ให้เขาเลือกวิธีที่รู้สึกปลอดภัยที่สุด

ใช้อุปกรณ์ช่วยคลายเครียด

เสื้อรัดตัวหรือ calming vest ให้แรงกดเบาๆ คล้ายการกอด ซึ่งช่วยให้สุนัขบางตัวสงบลงได้

อย่าดุหรือบังคับ

การตะโกน ดึงออกจากที่ซ่อน หรือทำโทษ จะยิ่งเพิ่มความกลัว ควรพูดด้วยน้ำเสียงนุ่มและมั่นคง

มองไกลกว่าคืนเดียว: การดูแลระยะยาว

ฝึกลดความไวต่อเสียง (Desensitisation)

ผู้เชี่ยวชาญบางคนแนะนำให้เปิดเสียงพลุจากคลิปในระดับเบามากๆ เป็นเวลาหลายสัปดาห์ ควบคู่กับขนมและกิจกรรมที่สุนัขชอบ เพื่อค่อยๆ เปลี่ยนความรู้สึกต่อเสียง

ขอความช่วยเหลือจากมืออาชีพ

หากความกลัวไม่ลดลง การพบผู้เชี่ยวชาญด้านพฤติกรรมสัตว์จะช่วยป้องกันไม่ให้อาการกลายเป็นปัญหาเรื้อรัง

ฉลองอย่างเข้าใจสิ่งมีชีวิตทุกตัว

องค์กรพิทักษ์สัตว์จำนวนมากชี้ว่า สัตว์ไม่เข้าใจความหมายของพลุเหมือนมนุษย์ ทางเลือกที่เงียบกว่า เช่น การแสดงแสงเลเซอร์ โดรน หรือไฟประดับ อาจเป็นมิตรกับสัตว์เลี้ยงมากกว่า

เมื่อเราเลือกฉลองอย่างมีสติ เราก็ช่วยให้เทศกาลเป็นช่วงเวลาแห่งความสุขสำหรับทุกคนในบ้าน รวมถึงสมาชิกสี่ขาที่ไม่สามารถพูดได้

การวางแผนล่วงหน้า ความเข้าใจ และความใจเย็นของเจ้าของ สามารถเปลี่ยนคืนที่เสียงดังที่สุด ให้กลายเป็นคืนที่สุนัขรู้สึกปลอดภัยได้ เพราะการเฉลิมฉลองที่แท้จริง ควรเป็นความสุขของทุกชีวิตในครอบครัว